هشتادوسومین جشنواره فیلم ونیز در حالی آغاز شده که مسائل سیاسی و اجتماعی، از جنگ غزه تا وضعیت حضور زنان فیلمساز، به بخش مهمی از بحث‌های این دوره تبدیل شده‌اند. مگی جیلنهال، رئیس هیأت داوران بخش مسابقه، ضمن دفاع از سیاسی‌بودن سینما، با لحنی کنایه‌آمیز به حضور بسیار کم کارگردانان زن در رقابت شیر طلایی واکنش نشان داد.
مگی جیلنهال: سینما ذاتاً سیاسی است
مگی جیلنهال در نشست خبری هیأت داوران جشنواره فیلم ونیز تأکید کرد که نمی‌توان سینما را از شرایط سیاسی و اجتماعی جهان جدا کرد.
او در واکنش به پرسشی درباره سیاسی‌شدن جشنواره گفت که فیلم‌ها «ذاتاً و ناگزیر سیاسی هستند» و در شرایطی که جهان با بحران‌های مختلف روبه‌رو است، صحبت درباره سینما نمی‌تواند کاملاً جدا از واقعیت‌های پیرامون آن باشد. از نگاه جیلنهال، یکی از مهم‌ترین کارکردهای سینما ایجاد امکان همدلی با دیگران است.
رئیس هیأت داوران ونیز همچنین بر ضرورت شنیده‌شدن صداها و داستان‌های مختلف تأکید کرد و گفت فیلمسازان باید بتوانند با ذهنی باز و کنجکاو آثار خود را ارائه کنند.
طعنه جیلنهال به نبود زنان در رقابت شیر طلایی
یکی از جنجالی‌ترین بخش‌های نشست خبری، صحبت‌های جیلنهال درباره تعداد بسیار کم فیلم‌های ساخته‌شده توسط زنان در بخش مسابقه بود.
او ابتدا با لحنی طعنه‌آمیز گفت:
«فکر می‌کنم بالاخره روشن شده که مردان فیلم‌های بهتری از زنان می‌سازند.»
جیلنهال بلافاصله لحن خود را جدی‌تر کرد و توضیح داد که مسئله اصلی را باید در ساختار صنعت سینما جست‌وجو کرد. به گفته او، تأمین مالی فیلم برای زنان دشوارتر است و باید پرسید چه کسانی درباره ارزشمند یا مهم‌بودن یک اثر هنری تصمیم می‌گیرند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که حضور زنان در رقابت اصلی ونیز امسال بار دیگر به موضوعی بحث‌برانگیز تبدیل شده است. گزارش‌های مربوط به ترکیب مسابقه نیز از سهم بسیار پایین فیلم‌های ساخته‌شده توسط زنان حکایت دارد.
مشکل فقط تعداد فیلم‌ها نیست
صحبت‌های جیلنهال صرفاً درباره افزایش تعداد فیلمسازان زن در جشنواره نیست. بخش مهم‌تر اظهارات او به فرصت برابر برای تأمین بودجه و ساخته‌شدن فیلم‌ها مربوط می‌شود.
در واقع، اگر زنان فیلمساز در مراحل اولیه تولید نتوانند سرمایه و حمایت لازم را جذب کنند، طبیعی است که تعداد آثار آنها در جشنواره‌های بزرگ نیز پایین‌تر باشد. جیلنهال این مسئله را یک مشکل ساختاری در صنعت سینما می‌داند، نه صرفاً نتیجه تصمیم‌گیری یک جشنواره خاص.
این موضوع به یکی از بحث‌های قدیمی سینمای جهان بازمی‌گردد: چه کسی تعیین می‌کند یک داستان ارزش ساخته‌شدن دارد و چه کسی درباره شایستگی یک فیلم برای حضور در مهم‌ترین جشنواره‌های جهان تصمیم می‌گیرد؟
غزه؛ سایه سنگین سیاست بر جشنواره ونیز
بحث سیاسی در ونیز فقط به اظهارات جیلنهال درباره زنان محدود نیست. جنگ غزه نیز از موضوعات مهم پیرامون این دوره جشنواره است.
یکی از آثار حاضر در بخش مسابقه، مستند «نازا» (Naza) است که به موضوع غزه می‌پردازد و پیش از آغاز جشنواره به ترکیب مسابقه اضافه شد. حضور این فیلم باعث شده مسائل مربوط به جنگ و وضعیت فلسطینیان به شکل پررنگ‌تری در فضای جشنواره مطرح شود.
همچنین گروه Venice4Palestine با انتشار بیانیه‌ها و درخواست‌هایی خواستار اقدامات نمادین و عملی در حمایت از فلسطین در طول جشنواره شده است.
در چنین شرایطی، ونیز ۲۰۲۶ از همان ابتدا یکی از سیاسی‌ترین دوره‌های سال‌های اخیر خود را تجربه می‌کند.
مدیر هنری ونیز چه می‌گوید؟
آلبرتو باربرا، مدیر هنری جشنواره، نیز پیش‌تر فضای سیاسی این دوره را مورد اشاره قرار داده بود.
او تأکید کرده که جشنواره باید محلی برای آزادی بیان و گفت‌وگو میان هنرمندان و مخاطبان باشد. از این منظر، حضور آثاری با موضوعات حساس سیاسی و اجتماعی را نمی‌توان لزوماً یک مشکل دانست؛ بلکه می‌تواند بخشی از نقش جشنواره‌های سینمایی در مواجهه با مسائل روز جهان باشد.
جشنواره فیلم ونیز امسال از ۲ تا ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار می‌شود و مگی جیلنهال ریاست هیأت داوران بخش مسابقه را بر عهده دارد.
صحبت‌های مگی جیلنهال از این جهت اهمیت دارد که او نه به‌عنوان یک فیلمساز حاضر در رقابت، بلکه به‌عنوان رئیس هیأت داوران بخش اصلی جشنواره درباره یکی از بحث‌های مهم صنعت سینما صحبت کرده است.
از سوی دیگر، حضور هم‌زمان موضوعاتی مانند جنگ غزه، آزادی بیان و نابرابری جنسیتی نشان می‌دهد جشنواره‌های بزرگ سینمایی دیگر صرفاً محل نمایش و داوری فیلم‌ها نیستند. اتفاقات روی صحنه و حتی نشست‌های خبری می‌توانند به بخشی از بحث‌های گسترده‌تر فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند.
تماس با سردبیر
برای ارسال انتقادات، پیشنهادات و شکایات خود، می‌توانید با ایمیل سردبیر در ارتباط باشید.
سعی می‌کنیم در سریع‌ترین زمان ممکن به پیام‌های شما پاسخ دهیم.
